Soönoses 1: Wurms by honde en mense

Wurms by honde en mense

Eginokokkose, hidatidose of hondeblaaswurmsiekte
1. Die baie klein volwasse lintwurm, Echinococcus granulosis, is ongeveer 5 mm lank en het 3 tot sewe segmente en word in die derm van honde en ander karnivore gevind. Die laaste segment wat honderde eiertjies bevat, breek af as dié volwasse is en word in die mis uitgeskei.
2. Die eiertjies kan in water en voer beland en moet deur ‘n tussengasheer (bv. skaap, bees, vark, hond, bok) ingeneem word.
3. Die eiertjie broei in die dermkanaal van die gasheer uit, die larwes penetreer die dermwand, beland in die bloedstroom en word eerstens in die lewer vasgevang.
4. Ander larwes beweeg tot in die longe, brein, bene, spiere, ens. Hier ontwikkel die parasiet in ‘n blaaswurm (sist) wat ‘n hidatied genoem word.
5. Hierdie blase bevat honderde lintwurmkoppe. Indien ‘n karnivoor rou of gedeeltlik gekookte lewer, longe ens. wat hierdie blase bevat, vreet, sal elkeen van die lintwurm koppies in ‘n volwasse lintwurm ontwikkel.
6. Wanneer ‘n hond ontlas, kan van die lintwurmeiertjies aan die haarkleed vassit. Die hond lek homself en wanneer die mens ‘n hond hanteer of die hond jou lek, kan jy so ‘n eiertjie deur jou mond inneem.
7. Eiertjies kan ook aan die pote van honde vasheg en wanneer die dier teen jou opspring, kan jou hande besmet raak. Vlieё kan ook die eiertjies oordra van hondemis na voedsel of water.
8. Mense wat met eginokokkus-lintwurmeiertjies besmet raak, ontwikkel ook blaaswurms (hidatiedsiste) soos hierbo beskryf.
9. Van die siste kan liters vloeistof bevat. Simptome ontwikkel deurdat druk op die omliggende weefsel (lewer, brein, longe ens.) ontwikkel.
10. Simptome ontwikkel oor jare en kan o.a. die volgende wees: vergrote buik, moeilike asemhaling, spontane frakture, senuweesimptome en kan selfs tot die dood lei. As die sist bars, kan fatale skok ontstaan.
11. Spesialiste sal die siste met skandering kan identifiseer en op behandeling en chirurgiese optrede besluit.
12. Daar word bereken dat daar ongeveer 100 gevalle van hondeblaaswurmsiekte per jaar in Suid-Afrika voorkom.

Voorkoming en beheer van die siekte
1. Honde moet gereeld (gemiddeld 3 tot 4 keer ‘n jaar) ontwurm word met ‘n middel (prasikwantel) wat effektief teen Echinococcus granulosis is.
2. Moet nooit rou afval aan honde voer nie.
3. Slagtings van diere moet onder gekontroleerde omstandighede plaasvind en waar siste gevind word, moet hulle nie oopgesny word nie. Die hele orgaan moet afgekeur en verbrand word. Oppas vir begrawe, want die orgaan kan weer deur honde oopgekrap en gevreet word.
4. Die karkasse van dooie diere moet so gou moontlik verbrand of diep begrawe word.
5. Handhaaf goeie higiёne. Was hande goed nadat met honde gewerk was, om te verhoed dat lintwurmeiers ingeneem word.
6. Inligting oor die gevaar van hondeblaaswurmsiekte moet aan werkers op plase, asook aan die algemene publiek oorgedra word.

Bron:
1. Van den Heever, L.W. en Du Preez, J.H. 1992 Soönoses: Dieresiektes en die mens. Butterworths.
2. Ongedateerde aantekeninge deur DRS. Faffa Malan en Sunelle Strydom

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s